Towarzystwo Lekarskie Warszawskie
Siedziba Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego
Rok
założenia
1820
 

Pamiętnik TLW 2015

 powrót
Od Redakcji

Jerzy KOTOWICZ

 

Od Redakcji

 

     Szanowni Państwo!

 

     W kwietniu 2014 roku obchodziliśmy 95. rocznicę powstania Polskiego Czerwonego Krzyża. Utworzenie tej organizacji w Polsce było ściśle związane z odzyskaniem niepodległości. Idee humanitarne, a zwłaszcza działalność opiekuńcza nad żołnierzami i powstańcami, miała w Polsce długą tradycję. Wynikała ona z tragicznych losów kraju doświadczonego rozbiorami i walką o niepodległość podczas kolejnych powstań, począwszy od Powstania Kościuszkowskiego. W okresie rozbiorów na terenie Polski działały już wprawdzie organizacje czerwonokrzyskie zaborców: Rosji, Niemiec i Austrii, ale powstanie Polskiego Czerwonego Krzyża było dopiero możliwe po odzyskaniu niepodległości.

     W dniu 27 kwietnia 1919 r. odbyło się pierwsze walne zgromadzenie Polskiego Towarzystwa Czerwonego Krzyża (PTCK), na którym uchwalono statut i wybrano Komitet Główny. 14 lipca 1919 r. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża zarejestrował PTCK jako jedyne w Polsce towarzystwo Czerwonego Krzyża działające na podstawie ratyfikowanej przez rząd Rzeczypospolitej Konwencji Genewskiej. Następnie we wrześniu 1919 r. PTCK zostało przyjęte do Ligi Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Półksiężyca. W tym czasie najważniejszym zadaniem dla PTCK była organizacja pomocy sanitarnej dla tworzącego się wojska polskiego, otoczenie opieką żołnierzy i ich rodzin oraz repatriantów, i innych ofiar wojny. Szkolono kadry, powołano Korpus Sióstr Czerwonego Krzyża, gromadzono sprzęt sanitarny. Z zebranych funduszy otwierano szpitale i przychodnie, noclegownie, punkty żywieniowe. Były to działania, które wydatnie zmniejszyły straty i cierpienia ludzkie podczas wojny z bolszewicką Rosją w latach 1919-1921.

     W 1927 r. prezydent RP przyjął patronat i nadał PTCK uprawnienia stowarzyszenia wyższej użyteczności. PTCK zmieniło nazwę na Polski Czerwony Krzyż (PCK).

     Od początku PCK opierał działania na pracy wolontariuszy, głównie rekrutujących się z kadry medycznej. W zarządach i innych strukturach PCK byli lekarze, członkowie towarzystw lekarskich, w tym Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego, którzy stanowili trzon organizacji w całym okresie istnienia PCK.

     Ogromna rola przypadła PCK w okresie poprzedzającym II wojnę światową i podczas kampanii wrześniowej. Do dyspozycji armii oddano liczne szpitale, stacje pogotowia, stacje krwiodawstwa, samochody i samoloty sanitarne, punkty sanitarno-odżywcze, kuchnie polowe. Otoczono opieką rannych żołnierzy oraz jeńców wojennych. PCK działał nieprzerwanie podczas okupacji hitlerowskiej. Dostarczano paczki żywnościowe i pocztę dla jeńców, także do obozów koncentracyjnych. Przedstawiciele PCK brali udział w pierwszej misji badania faktów dotyczących zbrodni katyńskiej. Przed wybuchem Powstania Warszawskiego szkolono sanitariuszki, gromadzono środki opatrunkowe. Podczas Powstania organizowano szpitale polowe, punkty opatrunkowe i żywieniowe, obejmowano opieką zarówno powstańców, jak i ludność cywilną.

     Po wyzwoleniu PCK stał się organizacją masową, ale majątek organizacji znacjonalizowano, zamknięto konta finansowe. Ocalałe z pożogi wojennej szpitale i sanatoria PCK, stacje krwiodawstwa i stacje pogotowia ratunkowego, przeszły na własność państwa. Z upływem czasu działalność PCK ulegała ograniczaniu. Organizację pozbawiono możliwości pobierania i przetwarzania krwi, pozostawiając jedynie promowanie honorowego krwiodawstwa. Ponadto w okresie przemian ustrojowych PCK stracił armię sióstr i finansowanie ze strony państwa. Nie udało się także odzyskać utraconego podczas wojny i po wojnie majątku. Obecnie PCK, najstarsza, istniejąca nieprzerwanie od 96 lat organizacja humanitarna, działającą na mocy ustawy sejmowej z 1964 r. i statutu zatwierdzanego przez Radę Ministrów, stara się odzyskać dawną pozycję społeczną i finansową.

     Tak, jak na początku działalności, również obecnie, wspólne idee i cele leżą u podstawy ścisłej współpracy TLW z PCK, umocnionej jeszcze ostatnio poprzez wspólne utworzenie Ochotniczego Korpusu Opiekuńczego (OKO), powołanego dla roztoczenia opieki nad powstańcami warszawskimi.

 

                                                                                                           Jerzy Kotowicz

                                                       Prezes Mazowieckiego Oddziału Okręgowego PCK

Towarzystwo Lekarskie Warszawskie, Ul. Raszyńska 54, 02-032 Warszawa, Tel/fax 0-22 823-96-82