Towarzystwo Lekarskie Warszawskie
Siedziba Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego
Rok
założenia
1820
 

Pamiętnik TLW 2009

 powrót
OD REDAKCJI

OD  REDAKCJI

Powierzenie mi roli redaktora 13. tomu “Pamiętnika Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego“, poświęconego głównie położnictwu i ginekologii warszawskiej, przyjąłem  z mieszanymi uczuciami. Z jednej strony uznałem, że spotkało mnie wyróżnienie, które sprawiło mi  przyjemność i radość; z drugiej zaś pojawiła się obawa, czy podołam przyjętej odpowiedzialności. Mam pełną świadomość specyfiki  redagowania „Pamiętnika”, tak odmiennej od pracy redaktorskiej nad podręcznikiem lub czasopismem fachowym.   Zwróciłem się więc z prośbą o konsultację do prof. dr. hab. Edmunda Waszyńskiego, znawcy przedmiotu i miłośnika historii medycyny, w szczególności ginekologii i położnictwa. Ucieszyła mnie jego przychylność, a także zgoda na napisanie historii warszawskich zjazdów ginekologów polskich. 

   Położnictwo i ginekologia należą do jednej z czterech podstawowych dziedzin  klinicznych, aczkolwiek jako odrębną gałąź medycyny   wyodrębniła się z chirurgii dopiero w początkach XIX wieku. Kilka polskojęzycznych pozycji wydrukowanych w latach wcześniejszych było właściwie  jedynie poradnikami dla położnic.

Wybitną postacią  XVIII-to wiecznej medycyny polskiej, pionierem  polskiej myśli położniczej był Rafał Czerwiakowski, żyjący w latach 1743 - 1816. W 1780 roku został on mianowany na stanowisko profesora chirurgii, położnictwa i anatomii Uniwersytetu Jagiellońskiego, pełnił przy tym funkcje lekarza nadwornego  króla  Stanisława  Augusta. 

W swym kilkutomowym  dziele  dotyczącym chirurgii zawarł wiele cennych  spostrzeżeń dotyczących  głównie  ginekologii.  

W kolejnych latach  położnictwo i  ginekologia rozwijają się, pojawiają się  nowe nazwiska, osobowości, które wniosły wkład myśli  położniczo–ginekologicznej w dorobek medycyny światowej.

W tej grupie znaleźli poczesne miejsca naukowcy  wywodzący  się  ze środowiska  warszawskiego. Ich biografie, działalność i osiągnięcia zostały przedstawione w prezentowanym tomie „Pamiętnika”. Wydaje się to tym bardziej uzasadnione, że  w roku 2009 Warszawski Uniwersytet Medyczny  organizuje  uroczystości  200 – lecia  nauczania medycyny w Warszawie.   Współorganizatorem tego jubileuszu jest  Towarzystwo  Lekarskie  Warszawskie. 

Powszechnie  wiadomo, że  dydaktyką  zajmują się głównie  ośrodki akademickie, toteż „Pamiętnik” poszerza naszą wiedzę o historii warszawskich klinik ginekologiczno-położniczych, przybliża sylwetki ich założycieli, kierowników i współpracowników. Autorzy poszczególnych artykułów ukazują główne kierunki działalności dydaktycznej, naukowo-badawczej oraz organizacyjnej tych placówek. Czynią to w sposób dowolny, co redakcja akceptowała, dokonując niekiedy niezbędnych skrótów.

We wcześniejsze dzieje warszawskiego szpitalnictwa wprowadzają nas dwa interesujące artykuły prof. Zofii Podgórskiej-Klawe, oparte na bogatych materiałach źródłowych.

Na kartach „Pamiętnika” znajdziemy  legendarną już postać profesora Adama Ferdynanda Czyżewicza juniora, twórcy warszawskiej szkoły położniczej, założyciela i wieloletniego kierownika I Kliniki Położnictwa i Chorób Kobiecych Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego im. Józefa Piłsudskiego. Osobowość Profesora, Jego charyzma są żywe w pamięci nie tylko jego uczniów, ale także w świadomości wielu pokoleń lekarzy, położnych, całej społeczności medycznej.

Biogramy innych wybitnych naukowców znajdą Czytelnicy w rozdziale omawiającym udział ginekologów i położników warszawskich w rozwoju medycyny.

Sądzę, że przypomnienie biografii i dorobku naszych Nauczycieli wywoła chwilę zadumy, nasunie skojarzenia, skłoni do przemyśleń. Oby było ich najwięcej.

Biogramy innych wybitnych naukowców znajdą Czytelnicy w rozdziale omawiającym udział ginekologów  i położników warszawskich w rozwoju medycyny.

            Prezentacja nie obejmuje wszystkich stołecznych jednostek prowadzących w różnej formie dydaktykę w zakresie ginekologii i położnictwa. Wynika to z przyczyn od redakcji niezależnych.  Niektóre placówki zostały omówione  w poprzednich rocznikach  „Pamietnika”, a nowych materiałów redakcja nie otrzymała, mimo wielokrotnie ponawianych próśb i zachęty.

W części wspomnieniowej sylwetkę docenta Jerzego Tetera kreśli jego uczennica i wychowanka, prof. Ewa Radwańska. O profesorze Ireneuszu Roszkowskim piszą jego córka Barbara, syn Piotr i Michał Troszyński.

Profesor Tadeusz Tołłoczko, wybitny chirurg i humanista, dzieli się swoimi przemyśleniami na temat problemów, z jakimi musi zmierzyć się współczesny lekarz.

Tom zamykają recenzje dwóch ważnych pozycji książkowych, obejmujących  dzieje I Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie oraz dzieje Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby. Redaktorem obu dzieł jest rektor WUM, prof. dr hab. med. Marek Krawczyk, a recenzentem prof. dr hab. med. Edward Topik.

Mam nadzieję, że nowy, 13. tom „Pamiętnika TLW” zostanie przyjęty życzliwie.

Longin Marianowski

Towarzystwo Lekarskie Warszawskie, Ul. Raszyńska 54, 02-032 Warszawa, Tel/fax 0-22 823-96-82